MBA Gospodarka Obiegu Zamkniętego i Zrównoważony Rozwój

BLOK 1. Fundamenty GOZ i

transformacja systemowa (40 h)

Efekt: Rozumienie transformacji systemów gospodarczych

1. Fundamenty i strategie gospodarki obiegu zamkniętego – definicje i założenia GOZ, gospodarka linearna a gospodarka cyrkularna, hierarchia postępowania z odpadami, efektywność zasobowa, modele europejskie gospodarki cyrkularnej, Europejski Zielony Ład, Circular Economy Act oraz wpływ polityk i strategii UE na transformację przedsiębiorstw i gospodarki.

2. GOZ w praktyce przedsiębiorstw i organizacji – praktyczne znaczenie gospodarki obiegu zamkniętego dla biznesu, identyfikacja korzyści operacyjnych, środowiskowych i finansowych, wpływ GOZ na konkurencyjność przedsiębiorstw, odporność łańcuchów dostaw i bezpieczeństwo surowcowe, analiza rzeczywistych case studies wdrożeń GOZ w Polsce i Unii Europejskiej.

1. Transformacja gospodarcza, energetyczna i surowcowa Europy – kryzys surowcowy i energetyczny, dekarbonizacja gospodarki, neutralność klimatyczna, transformacja energetyczna przedsiębiorstw i państw UE, bezpieczeństwo surowcowe oraz wpływ globalnych zmian gospodarczych i klimatycznych na funkcjonowanie przemysłu i rynku europejskiego.

2. Odporność gospodarki i rola GOZ w budowaniu konkurencyjności przedsiębiorstw – odporność łańcuchów dostaw, ograniczanie zależności surowcowej, efektywność materiałowa i energetyczna, gospodarka obiegu zamkniętego jako narzędzie zwiększania konkurencyjności organizacji, stabilności operacyjnej oraz budowania przewagi strategicznej przedsiębiorstw w warunkach transformacji gospodarczej UE.

3.Systemowe podejście do wartości i wpływu

1. Ład korporacyjny i strategiczne zarządzanie ESG 

Rola ładu korporacyjnego w zarządzaniu organizacją, odpowiedzialność zarządów i interesariuszy, integracja ESG ze strategią przedsiębiorstwa, zarządzanie zgodnością i odpowiedzialnością organizacji.

2. Ryzyka klimatyczne i zarządzanie wpływem organizacji Identyfikacja i analiza ryzyk klimatycznych, wpływ zmian klimatu na modele biznesowe i łańcuchy wartości, zarządzanie ryzykiem środowiskowym i społecznym oraz budowanie odporności organizacji.

3. Obowiązki regulacyjne przedsiębiorstw i wpływ regulacji na MŚP

Obowiązki dużych przedsiębiorstw wynikające z regulacji ESG i zrównoważonego rozwoju, wpływ wymagań regulacyjnych i oczekiwań rynkowych na sektor MŚP, przygotowanie organizacji do nowych wymogów raportowych i operacyjnych.

BLOK II – Regulacje, polityki i

finansowanie (35 h)

Efekt: 

1. System finansowania transformacji GOZ w UE i Polsce 

Źródła finansowania transformacji cyrkularnej, polityki UE wspierające GOZ, struktura funduszy europejskich i krajowych, instytucje finansujące projekty środowiskowe.

2. Fundusze europejskie dla projektów GOZ 

Fundusze Europejskie, programy regionalne, możliwości wsparcia przedsiębiorstw i samorządów.

3. Instrumenty transformacji zielonej – źródło finansowania zielonych inwestycji, priorytety środowiskowe, obszary wsparcia dla przedsiębiorstw i JST, przykłady projektów finansowanych ze środków zewnętrznych w tym  UE.

4. Instrumenty finansowe i modele finansowania inwestycji 

Pożyczki preferencyjne, instrumenty zwrotne, leasing, blended finance, finansowanie mieszane, współpraca z instytucjami finansowymi.

5. Granty i konkursy dla projektów GOZ 

Typy konkursów i grantów, zasady aplikowania, dokumentacja projektowa, harmonogramy naborów, przygotowanie projektu do oceny.

6. Kryteria oceny i wybór projektów 

Kryteria formalne i merytoryczne, wskaźniki środowiskowe i ekonomiczne, innowacyjność projektów, zgodność z politykami UE i zasadą DNSH.

7. Zarządzanie, trwałość i rozliczanie inwestycji 

Zasady realizacji projektów, kwalifikowalność wydatków, monitoring wskaźników, trwałość projektu, kontrola i audyt inwestycji.

1. Gospodarka odpadami i obowiązki przedsiębiorców – klasyfikacja odpadów, produkty uboczne, utrata statusu odpadu, hierarchia postępowania z odpadami, obowiązki ewidencyjne i sprawozdawcze przedsiębiorców, system BDO, odpowiedzialność podmiotów w łańcuchu gospodarowania odpadami oraz praktyczne aspekty funkcjonowania przedsiębiorstw w systemie gospodarki odpadami.

2. Podstawy prawne GOZ w UE i Polsce – jak działa system

Europejski Zielony Ład i Circular Economy Action Plan (CEAP), kluczowe dyrektywy i regulacje UE związane z gospodarką obiegu zamkniętego, system prawny GOZ w Polsce, obowiązki przedsiębiorstw wynikające z regulacji środowiskowych, zasady funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami i surowcami oraz wpływ regulacji europejskich na modele biznesowe i transformację organizacji.

3. Pozwolenia środowiskowe i odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorstw – pozwolenia środowiskowe, decyzje administracyjne, kontrole organów ochrony środowiska, odpowiedzialność administracyjna, finansowa i środowiskowa przedsiębiorców, zarządzanie ryzykiem regulacyjnym oraz praktyczne aspekty zgodności działalności przedsiębiorstwa z wymaganiami prawa środowiskowego.

1. Zarządzanie zmianą i roadmapa transformacji GOZ – etapy budowania strategii wdrożeniowej przedsiębiorstwa w kierunku gospodarki obiegu zamkniętego, diagnoza poziomu dojrzałości organizacji, identyfikacja kluczowych obszarów transformacji, budowanie roadmapy GOZ, definiowanie inicjatyw strategicznych, odpowiedzialności organizacyjnych oraz KPI transformacji.

2. Modele biznesowe gospodarki obiegu zamkniętego – projektowanie modeli biznesowych opartych na zasadach cyrkularności, product-as-a-service, wydłużanie cyklu życia produktów, regeneracji, recyklingu, współdzieleniu zasobów oraz budowaniu przewagi konkurencyjnej poprzez efektywność materiałową i energetyczną.

3. GOZ jako innowacja operacyjna i źródło przewagi konkurencyjnej -identyfikacja potencjału wzrostu i oszczędności w przedsiębiorstwie, analiza obszarów generujących straty materiałowe, energetyczne i kosztowe, projektowanie rozwiązań GOZ o realnym wpływie operacyjnym i finansowym, budowanie odporności organizacji poprzez transformację cyrkularną.

4. Analiza ekonomiczna i ocena efektywności wdrożeń GOZ -analiza rentowności projektów cyrkularnych, koszty cyklu życia produktów i procesów (Life Cycle Costing), analiza ROI, TCO, CAPEX i OPEX, dobór technologii GOZ w oparciu o dane ekonomiczne, środowiskowe i operacyjne, analiza śladu węglowego, efektywności zasobowej oraz ryzyk inwestycyjnych.

5. Ekoprojektowanie i technologie wspierające cyrkularność -zasady ekoprojektowania produktów i procesów, projektowanie pod trwałość, naprawialność i recykling, dobór technologii odzysku, recyklingu i optymalizacji produkcji, wykorzystanie danych, automatyzacji i cyfryzacji w zarządzaniu transformacją GOZ oraz warsztaty praktyczne oparte na rzeczywistych case studies przedsiębiorstw.

1.Cyrkularne łańcuchy wartości

Symbioza przemysłowa jako fundament gospodarki cyrkularnej – modele współpracy umożliwiające wykorzystanie produktów ubocznych, odpadów, energii, ciepła odpadowego oraz zasobów logistycznych pomiędzy przedsiębiorstwami.

2. Modele współdzielenia zasobów i infrastruktury – wspólne wykorzystanie magazynów, transportu, energii, instalacji technologicznych i infrastruktury recyklingowej.

3.Cyfrowe platformy wymiany zasobów i danych -wykorzystanie narzędzi cyfrowych, AI oraz analityki danych do projektowania i zarządzania symbiozami gospodarczymi.

4.Aspekty prawne i finansowe partnerstw cyrkularnych – odpowiedzialność stron, modele kontraktowe, ryzyka operacyjne, zgodność regulacyjna oraz źródła finansowania wspólnych projektów.

5. Analiza europejskich i krajowych modeli symbiozy przemysłowej – case studies funkcjonujących ekosystemów przemysłowych i klastrów GOZ.

BLOK IV Transformacja i Przywództwo 

( 30h)

1. Optymalizacja procesów i Lean Management w GOZ – wykorzystanie narzędzi Lean Management w gospodarce obiegu zamkniętego, analiza procesów operacyjnych, identyfikacja strat materiałowych, energetycznych i organizacyjnych, optymalizacja przepływów produkcyjnych oraz zwiększanie efektywności operacyjnej przedsiębiorstwa.

2. Efektywność zasobowa i zamknięte obiegi materiałowe – zarządzanie przepływami materiałów, surowców i wody, projektowanie zamkniętych obiegów materiałowych i wodnych, ograniczanie zużycia zasobów pierwotnych, odzysk surowców oraz budowanie systemów ponownego wykorzystania w przedsiębiorstwie.

3. Efektywność energetyczna i transformacja operacyjna przedsiębiorstw – identyfikacja obszarów energochłonnych, optymalizacja zużycia energii, redukcja emisji i kosztów operacyjnych, integracja działań GOZ z transformacją energetyczną organizacji oraz wykorzystanie danych i automatyzacji w zarządzaniu efektywnością operacyjną.

4. Logistyka zwrotna i operacyjne wdrażanie cyrkularności – projektowanie systemów logistyki zwrotnej, odzysku, recyklingu i ponownego użycia produktów oraz materiałów, organizacja przepływów zwrotnych w łańcuchach dostaw, integracja procesów GOZ z działalnością operacyjną przedsiębiorstwa oraz analiza praktycznych case studies wdrożeń cyrkularnych w sektorze przemysłowym i usługowym.

1. Przywództwo w transformacji organizacji i rola lidera GOZ 

Rola lidera w procesie transformacji organizacji, budowanie zaangażowania zespołów, komunikacja wewnętrzna, kształtowanie kultury organizacyjnej wspierającej GOZ oraz rozwijanie kompetencji przywódczych w zarządzaniu zmianą.

2. Zarządzanie zmianą i projektami transformacyjnymi

Mechanizmy oporu wobec zmiany, strategie wdrażania transformacji, zarządzanie projektami transformacyjnymi, monitorowanie postępów zmian oraz budowanie trwałości efektów transformacji organizacyjnej.

1. Podstawy ekoprojektowania w gospodarce obiegu zamkniętego 

Założenia ekoprojektowania, cykl życia produktu, wpływ projektowania na środowisko, projektowanie zgodne z zasadami GOZ i wymaganiami regulacyjnymi.

2. Projektowanie produktów trwałych i naprawialnych 

Strategie wydłużania życia produktów, trwałość użytkowa, możliwość naprawy i modernizacji produktów, modele serwisowe i regeneracyjne.

3. Projektowanie produktów recyklingowalnych 

Projektowanie pod recykling, demontaż produktów, identyfikacja materiałów, ograniczanie komponentów problemowych oraz wspieranie odzysku surowców.

4. Ograniczanie materiałochłonności i dobór surowców Efektywność materiałowa, dobór surowców odnawialnych i wtórnych, substytucja materiałów, minimalizacja zużycia zasobów i śladu środowiskowego produktu.

 5. Opakowania w modelu GOZ Projektowanie opakowań zgodnych z zasadami GOZ, redukcja materiałów opakowaniowych, zapobieganie overpacking produktu, opakowania wielokrotnego użytku, wymagania środowiskowe i regulacyjne.

6. Innowacje produktowe i modele rozwoju produktów cyrkularnych Innowacje wspierające GOZ, rozwój produktów i usług cyrkularnych, wykorzystanie nowych technologii, przykłady wdrożeń i analiza dobrych praktyk rynkowych.

BLOK VI – Dane mierniki i raportowanie 

( 20 H)

1. Zielone zamówienia i kryteria środowiskowe w przedsiębiorstwach – zasady zielonych zamówień publicznych i prywatnych, tworzenie kryteriów środowiskowych w procesach zakupowych, ocena wpływu produktów i usług na środowisko, integracja wymagań GOZ i ESG w politykach zakupowych organizacji.

2. Zarządzanie dostawcami i wymagania ESG w łańcuchu wartości – budowanie odpowiedzialnych i odpornych łańcuchów dostaw, wymagania ESG wobec dostawców, identyfikacja ryzyk środowiskowych i społecznych, współpraca z partnerami biznesowymi w zakresie transformacji cyrkularnej oraz budowanie transparentności w łańcuchach wartości.

3. Audyty dostawców i ocena zgodności środowiskowej – procesy audytowania dostawców, analiza zgodności z wymaganiami środowiskowymi i regulacyjnymi, monitoring wskaźników ESG, ocena efektywności środowiskowej partnerów biznesowych oraz zarządzanie ryzykiem w łańcuchu dostaw.

4. Cyrkularne zakupy i operacyjne wdrażanie GOZ w łańcuchach dostaw – projektowanie procesów zakupowych zgodnych z zasadami gospodarki obiegu zamkniętego, preferowanie materiałów wtórnych i produktów o wydłużonym cyklu życia, rozwój modeli współdzielenia zasobów, logistyka zwrotna oraz analiza praktycznych case studies wdrożeń cyrkularnych w organizacjach i przedsiębiorstwach.

2. Circular supply chain

1. Logistyka zwrotna i zarządzanie przepływami cyrkularnymi – projektowanie systemów logistyki zwrotnej, odzysku, ponownego użycia i recyklingu produktów oraz materiałów, organizacja przepływów zwrotnych w łańcuchach dostaw, optymalizacja procesów transportowych i magazynowych w modelach gospodarki obiegu zamkniętego oraz budowanie efektywnych systemów zarządzania przepływem zasobów.

2.

2. Cyfrowy paszport produktu i identyfikowalność materiałów – cyfrowe paszporty produktów (Digital Product Passport), śledzenie przepływu materiałów i surowców w całym cyklu życia produktu, transparentność danych środowiskowych i materiałowych, wymagania regulacyjne UE dotyczące identyfikowalności produktów oraz budowanie systemów monitorowania zgodnych z zasadami GOZ i ESG.

3. Technologie cyfrowe i AI w zarządzaniu cyrkularnym łańcuchem dostaw – wykorzystanie sztucznej inteligencji, IoT, automatyzacji, analityki danych i platform cyfrowych do monitorowania przepływów materiałowych, prognozowania, optymalizacji procesów logistycznych oraz zwiększania efektywności operacyjnej i środowiskowej cyrkularnych łańcuchów wartości.